içinde

Thomas Edison Biyografi

(1847–1931)

Thomas Edison - Kimdir, Hayatı, İcatları ve Daha Fazlası
Thomas Edison - Kimdir, Hayatı, İcatları ve Daha Fazlası

Thomas Edison ilk kullanılabilen akkor ampulün mucidi ve gramofon mucidi olarak bilinir. İcatları için 1000’den fazla patent sahibidir. Thomas Edison ile ilgili detaylı bilgi vermeden önce hakkında hızlıca öğrenebileceğiniz durumları kısaca sunduk.

Aşağıdaki menüden hakkındaki tüm detaylara hızlıca ulaşabilirsiniz.

Kimdir? | Ne İcat Etti | Diğer Buluşları ve İşleri | Patentleri | Edison ve Tesla | Ölümü | Mirası


KISA BİLGİLER

İSİM
Thomas Edison

DOĞUM GÜNÜ
11 Şubat 1847

ÖLÜM TARİHİ
18 Ekim 1931

EŞLER
Mary Stilwell, Mina Miller

ÇOCUKLARI
Marion, Thomas, William

BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?

  • Thomas Edison, öğretmenleri çocukken hiperaktif ve çok zor bir çocuk olarak nitelendirdi, bu yüzden annesi ona evde eğitim verdi.
  • Thomas Edison, New York City’deki Koster & Bial’s Music Hall’de dünyanın ilk sinema gösterimini düzenleyerek ilk sinema filmini tasarlayan kişi oldu.
  • Thomas Edison, Nikola Tesla ile şiddetli bir rekabet yaşadı.
  • Edison, yaşamı boyunca 1.093 ABD patenti aldı.

EĞİTİM
Cooper Birliği

DOĞUM YERİ
Milan, Ohio

ÖLÜM YERİ
West Orange, New Jersey


Thomas Edison kimdir, Hayatı?

Thomas Edison kimdir, Hayatı?
Thomas Edison kimdir, Hayatı?

Thomas Edison, Amerika’nın öncü iş adamlarından ve yenilikçilerden birisi olarak görülen Amerikalı bir mucitti. Edison, ticari olarak uygulanabilen ilk akkor ampulün de dahil olduğu büyük bir teknolojinin mucidi olarak oldukça alçakgönüllü bir başlangıçtan doğdu ve yükseldi.

Hayatının İlk Dönemleri ve Eğitimi

Thomas Edison 11 Şubat 1847’de Milan, Ohio’da dünyaya geldi. Samuel ile Nancy Edison’un yedi çocuğundan en küçük olanıydı. Annesi başarılı bir okul öğretmeniydi ve Edison’un çocukluk yıllarına büyük etkisi vardı. Babası ise Kanada’dan sürgün edilen politik bir eylemciydi. Erken yaştaki kızıl hastalığı nöbeti, kulak enfeksiyonları, Edison’u çocukluğunda duyma sıkıntısı çeken bir bireye dönüşmesine ve yetişkinliğinde de neredeyse tamamen sağır olmasına sebep oldu.

1854’de Edison’un ailesi, Edison’un devlet okuluna başlayıp toplamda 12 hafta okuduğu Port Huron, Michigan’a taşındı. Dikkat dağınıklığına eğilimli hiperaktif bir çocuk olan Edison, öğretmenleri tarafından ‘zor bir çocuk’ olarak görüldü.

Annesi, vakit kaybetmeden Thomas Edison ’u okuldan aldı. Evde kendi eğitmeye başladı. 11 yaşındayken çok farklı konular hakkında kitap okumaya ve bilgiye bitmek bilmeyen bir istek gösterdi. Oldukça geniş olan bu ders programıyla, Edison kendi kendine eğitim ve hayatı boyunca ona yardımcı olan bağımsız öğrenme sürecini geliştirdi.

12 yaşında, Edison, ailesini Grand Trunk Demiryolu hattı boyunca yolculara gazete satmasına izin vermeleri için ikna etti. İstasyon ofisine her gün teleks edilen bültene erişiminden faydalanan Edison, kendi küçük gazetesi olan Grand Trunk Herald’ı yayınlamaya başladı.

Güncel olan makaleler, yolcular için oldukça popülerdi. Bu, Thomas Edison’un ihtiyacı görüp, imkânı sermayeleştiren girişimci yatırım dizisinin ilkiydi.

Edison aynı zamanda, bir yük vagonu içinde kurduğu küçük bir laboratuvarda kimyasal deneyler yapabilmek için tren hattına olan erişiminden yararlandı. Deneyleri sırasında, kimyasal bir yangın çıktı ve bir vagon yandı.

Kondüktör hızlı bir şekilde geldi. Edison’un başına vurdu. Bu darbenin Edison’un duyma kaybında muhtemel bir rolü vardır. Edison daha sonrasında trenden atıldı ve güzergâh üzerindeki farklı istasyonlarda gazete satması için zorlandı.

Telgrafçı Edison

Thomas Edison demiryolu için çalışırken, neredeyse trajik olarak adlandırılabilecek bir olay, genç Edison için bir şansa dönüştü. Edison, 3 yaşındaki bir çocuğu hatalı bir tren tarafından ezilmekten kurtardıktan sonra çocuğun babası, Edison’a minnettarlığını ona telgraf kullanmayı öğreterek gösterdi. 15 yaşına geldiğinde ise, Edison, telgraf kullanmayı bir telgraf operatörü olarak çalışacak kadar öğrenmişti.

Önümüzdeki 5 yıl boyunca ise, Edison İç Savaşa gidenlere destek olarak Midwest’ın her tarafını seyyar bir telgrafçı olarak gezdi. Boş vakitlerinde ise, genellikle kitap okudu. Ayrıca telgraf teknolojisini inceleyerek, elektrik bilimini tanımaya başladı.

1866’da 19 yaşındayken, Thomas Edison Louisville, Kentucky’ye “The Associated Press”de çalışmak için taşındı. Gece vardiyaları sayesinde, zamanın çoğunu okumaya ve deneylere ayırabildi. Nesnel inceleme ve deneyleme sayesinde kendi kendine kanıtlayabildiği sınırsız bir düşünme ve sorgulama yöntemi geliştirdi.

İlk Mors kodu bir kâğıda yazıldığından ve Edison’un kısmi sağırlığı engel olmadığından, ilk başlarda, Edison telgraf işinde oldukça iyiydi. Ancak teknoloji ilerleyip, alıcılar, telgrafçıların tıklama sesiyle mesajı “okumasını” sağlayan ses anahtarını kullanmaya başladı. Bu durum Edison’u dezavantajlı duruma düşürdü. Edison’un iş hayatı için olanakları ve alternatifleri gitgide kısıtlı hale geldi.

1868’de Thomas Edison evine döndüğünde, biricik annesini akıl hastalığıyla pençeleşirken buldu. Babası da işsizdi. Ailesi oldukça muhtaç bir haldeydi ve bu durum Edison’a, geleceğinin kontrolünü ele geçirmesi gerektiğini fark ettirdi.

Bir arkadaşının tavsiyesiyle, cesaret edip Boston’a gitti ve Westen Union Company’de işe girdi. O dönemlerde Boston, Amerika’nın bilim ve kültür merkeziydi ve Edison orda olmaktan oldukça keyif aldı. Boş zamanlarında, parlamentoda oyların hızlı bir şekilde sayılması için bir elektronik oy kaydedici dizayn etti ve patentini aldı.

Ancak Massachusetts meclis üyelerinin pek ilgisini çekmedi. Bunun sebebini, birçok parlamento üyesinin oyların hızlı sayılmasını istememelerine bağladılar. Meclis üyeleri, parlamento üyelerinin fikirlerini değiştirmek için zaman istedi.

Çocukları

1871’de Thomas Edison işyerlerinden birisinde çalışan 16 yaşındaki Mary Stilwell ile evlendi. 13 yıl suren bu evlilikten, Marion, Thomas ve kendisi de bir mucit olan William adında 3 çocuğu oldu.

1884’de Mary şüpheli bir beyin tümörü yüzünden hayatını 29 yaşında kaybetti. İki yıl sonra, Edison, kendisinden 19 yaş küçük olan Mina Miller ile evlendi.

Thomas Edison Ne İcat Etti?

Thomas Edison
Thomas Edison ilkel bir kulaklıkla bir fonografı dinliyor. Fotoğraf: Hulton Arşivi / Getty Images

1869’da 22 yaşındayken, Thomas Edison New York City’ye taşındı ve ilk buluşu olan, birden fazla hisse senedi işlemini senkronize eden Universal Stock Printer adındaki gelişmiş bir borsa takip ekranını icat etti.

The Gold and Stock Telegraph Company bu buluştan çok etkilendi ve hakları için Edison’a 40000 Dolar para ödedi. Bu basari ile, telgrafçı olarak çalıştığı işinden çıktı ve kendini tamamen icat etmeye adadı.

1870’lerin başlarında, Edison, birinci sınıf bir mucit olarak nam salmıştı. 1870’de New Jersey’de ilk küçük laboratuvarını ve üretim tesisini kurdu ve birkaç makinisti işe aldı.

Bağımsız bir girişimci olarak, Edison birçok şirket kurdu ve ihalelerde en yüksek fiyat teklifi verenler için ürünler geliştirdi. En yüksek teklif veren genelde endüstri lideri olan Western Union Telegraph Company olurdu, ki bu da Western Union’un rakiplerinden birisiydi.

Dörtlü Telgraf

Thomas Edison, Western Union için iki farklı sinyali iki farklı yöne aynı tel üzerinden gönderebilen dörtlü telgrafı icat etti. Ancak, demiryolu kralı olarak bilinen Jay Gould, Edison’a nakit, tahvil, bono olarak 100000 dolardan fazla ödeyerek, buluşu Western Union’dan kaptı ve yıllarca süren bir davaya sebep oldu.

1876’da Edison gitgide genişleyen çalışmalarını Menlo Park, New Jersey’e taşıdı ve içinde makine atölyeleri ve laboratuvarları bulunan bağımsız bir endüstriyel araştırma merkezi kurdu.

Aynı yıl içinde, Western Union, Edison’u Graham Bell’in telefonuna rakip olacak bir iletişim cihazı geliştirmesi için teşvik etti. Ancak Edison, bu fikre hiç yanaşmadı ve hiçbir eylemde bulunmadı.

Fonograf İcadı

Aralık 1877’de, Thomas Edison ses kaydetmek için bir metot geliştirdi: fonograf. Bu icat kalay kaplı iki iğneli silindire dayanıyordu: birisi ses kaydetmek için, diğeri ise kaydı oynatmak için.

Edison’un fonografin ağızlığına söylenen ilk sözleri “Mary had a little lamb” (Mary’nin küçük bir koyunu vardı.) oldu. İcadından sonraki 10 yıl boyunca ticari olarak uygulanabilir olmasa da fonograf, özellikle ABD ordusu tarafından Birinci Dünya Savaşında denizaşırı birliklere müzik yayını yapmak için kullanıldığında Edison’a dünya çapında ün kazandırdı.

Ampulün İcadı

Ampulün ilk mucidi Thomas Edison olmasa da bu teknolojiyi kitlelere ulaştıran kendisiydi. 1800’lerin ilk başlarında İngiliz mucit Humphry Davy’nin ilk elektrik ark lambasını icadından sonra, Edison ticari olarak işlevi olan, pratik ve verimli ilk akkor ampülü geliştirmeye yöneldi.

Davy’nin icadından on yıllar sonra bile, Warren de la Rue, Joseph Wilson Swan, Henry Woodward ve Mathew Evans gibi bilim adamları elektrikli ampül ve tüpleri bir vakum kullanarak geliştirmeye çalıştırdılar, ancak girişimlerinde başarısız oldular.

Woodward ve Evan’ın patentlerini satın aldıktan ve kendi tasarımında geliştirmeler yaptıktan sonra, Edison kendi geliştirdiği ampül için 1879’da patent aldı. Yaygın kullanım için üretime ve pazarlamaya başladı. Ocak 1880’de Edison, elektriği dünyadaki şehirlere güç sağlamak ve aydınlatmak için iletecek bir şirket geliştirmeye başladı.

Aynı yıl içinde, Edison ilk yatırımcı sahipli olan ve sonradan General Electric adını alan Edison Illuminating Company’i kurdu.

1881’de elektrik sistemlerinin kurulduğu şehirlerde tesisler açabilmek için Menlo Park’dan ayrıldı. 1882’de Pearl Street elektrik santrali, aşağı Manhattan bölgesindeki 59 müşterisine 110 voltluk elektrik sağladı.

Sonraki Buluşları ve İşleri

Thomas Edison, 1901'de laboratuvarındayken.
Thomas Edison, 1901’de laboratuvarındayken. Fotoğraf: Wikimedia Commons aracılığıyla Kamusal Alan

1887’de Thomas Edison, Edison aydınlatma şirketlerinin ana araştırma laboratuvarı olarak hizmet veren West Orange, New Jersey’de bir endüstriyel araştırma laboratuvarı kurdu.

Zamanının çoğunu aydınlatma teknolojisinin ve güç sistemlerinin gelişimini denetleyebilmek için orada geçirdi. Aynı zamanda, fonografı mükemmelleştirdi, sinema kamerasını ve alkalin pli geliştirdi.

Önümüzdeki yıllarda, Edison kendini mucit rolünden bir sanayici ve işletme müdürü rolüne geçiş yaparken buldu. West Orange’daki laboratuvar oldukça büyüktü ve bir kişi tarafından tamamen yönetilmesi oldukça zordu. Edison, kendisini bu yeni rolünde eski rolünde olduğu kadar başarılı bulmadı.

Thomas Edison, ayrıca icatlarının gelecekteki gelişimleri ve mükemmelleşme süreçlerinin çoğunun üniversitede eğitim alan matematikçi ve bilim adamları tarafından gerçekleştirildiğini farketti. Bir avuç asistanla samimi ve yapısal olmayan bir ortamda çalıştı ve akademik ve kurumsal operasyonları için küçümsemelerini açıkça belirtti.

1890’larda, Edison, tamamen ticari bir başarısızlıkla anılan bir manyetik demir cevheri işleme tesisini kuzey New Jersey’de kurdu. Daha sonrasında, işlemi, çimento üretmek için daha etkili ve daha iyi hale getirmeyi başardı.

Sinema Filmi

23 Nisan 1986’da, Thomas Edison, New York City’deki Koster & Bial’s Music Hall’de dünyanın ilk sinema gösterimini düzenleyerek ilk sinema filmini tasarlayan kişi oldu.

Edison’un daha eskiden gelen sinema filmine olan ilgisi, W.K.L. Dickson ile birlikte bir gözetleme deliği görüntüleme cihazı olan Kinetoskop geliştirdiğinde başlamıştı. Kısa süre içinde, Edison’un West Orange’daki laboravuvarında, Edison Films çalışmaları yapılıyordu. Bu çalışmalardan ilki, 1903 yılında yayınlanan The Great Train Robbery’ydi.

Otomobil endüstrisi gelişmeye başladığında, Thomas Edison elektrikli bir arabaya güç verebilecek kadar kapastesi olan uygun bir akü geliştirmek için çalıştı. Her ne kadar bu kadar uğraştan sonra benzinle çalışan motorlar üstün gelse de, 1912’de Edison, bir arkadaşı ve aynı zamanda hayranı olan Henry Ford için Model-T’de otomatik marş için bir akü geliştirdi. Bu sistem, otomobil endüstrisinde uzun süre boyunca oldukça yaygın bir biçimde kullanıldı.

Birinci Dünya Savaşı süresinde, ABD hükümeti, Edison’dan askeri kullanım için sunulan uluşları inceleyen ve onların üstünde çalışan Donanma Danışma Kurulu’na başkanlık etmesini istedi. Edison, denizaltı dedektörleri ve silah yerleştirme tejniikleri gibi birkaç projede çalıştı.

Ancak, Thomas Edison ’un şiddete karşı ahlaki tutumu sebebiyle, ‘İnsanları öldürmek için silahlar icat etmediğim için kendimle gurur duyuyorum’ diyerek, sadece savunma silahları ve sistemleri üzerinde çalışacağını açıkça belirtti.

 1920’lerin sonlarına doğru, Edison 80’li yaşlarındaydı. Edison ve ikinci eşi Mina, zamanlarının bir kısmını otomobil kralı Henry Ford ile tanışıp, dostluklarını ilerlettiği Fort Myers, Florida’da geçirdiler. Thomas Edison, burada elektrikli trenlerden, doğal kauçuk için yerel bir kaynak bulmaya kadar farklı projelerde çalışmaya devam etti.

Patentleri

Bütün hayatı boyunca, Thomas Edison 1903 Amerikan patenti aldı ve bunların dışında da Edison’un başarısız olan veya yarıda kesilen 500-600 arası ek patent başvurusu vardı.

Edison, ilk patentini 13 Ekim 1868’de 21 yaşındayken, Elektro Grafik Oy Kaydedici için aldı. Son patenti ise elektro kaplama işlemi sırasında nesneleri tutan bir aparat içindi.

Thomas Edison ve Nikola Tesla

Thomas Edison ve Nikola Tesla
Edison ve Nikola Tesla

Thomas Edison, kendi şirketinde çalışmış, akademik eğitimli olan ve mühendislik öngörülü olan Nikola Tesla ile uzun süre devam eden bir rekabetin içine girdi.

Edison ve Tesla yollarını 1885’de ayırdı ve açıkça ‘Akımların Savaşı’nda çatıştı. Bu savaş, Edison’un savunduğu direkt doğru akım elektriğin kullanımı ile Tesla’nın savunduğu alternatif akımların kullanımı arasında geçiyordu. Tesla, daha sonra Edison’un rakiplerinden biri olan George Westinghouse ile bir ortaklığa girişti ve bu ortaklık elektrik enerjisi konusunda büyük bir ticari kavgaya yol açtı.

Öldürülen Fil

Thomas Edison ’un, alternatif akımın kullanımından doğacak tehlikeleri insanlara göstermek ve onları ikna etmek için kullandığı alışılmadık ve acımasız yöntemlerden birisi, hayvanlara halka açık gösterilerde elektrik akımı vererek onları öldürmekti.

Bu gösterilerden en kötü şekilde anılanlardan birisi 1903 yılında gerçekleşti ve Topsy adındaki bir sirk fili elektrik akımına maruz kalarak öldü.

Thomas Edison Ne Zaman Öldü?

Thomas Edison 18 Ekim 1931’de Glenmont, West Orange, New Jersey’deki evinde diyabet komplikasyonlarından ötürü hayatını kaybetti. Öldüğünde 84 yaşındaydı.

Dünyanın her bir tarafındaki birçok topluluk ve şirket, Edison’un ölümünü anmak için ya ışıklarını kıstılar ya da direkt elektrik güçlerini kapattılar.

Edison’un Mirası

Thomas Edison ’un hayatı ve kariyeri tam anlamıyla bir paçavradan zenginliğe uzanan bir başarı hikayesiydi ve bu hikâye Edison’u Amerika’da bir halk kahramanı yaptı.

Çekincesizce bir egoist olan Edison, çalışanlarına zalim, rakiplerine acımasızdı. Toplum tarafından tanınmak için can atan birisi olmasına rağmen, çok fazla sosyal hayatı yoktu. Çoğu zaman ailesini ihmal etti.

Ancak hayatını kaybettiğinde, Edison, tüm dünyada en çok bilinen ve saygı gösterilen Amerikalılardan birisi olmuştu. Amerika’nın ilk teknolojik devriminde ön saflarda yer tutmuştu ve modern elektrik dünyasına zemin hazırlamıştı.

Bahadır ÖZER

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GIPHY App Key not set. Please check settings

13 Comments

Agatha Christie - Kimdir, Kitapları, Filmler ve Ortadan Kayboluşu

Agatha Christie Biyografi

Nikola Tesla - Kimdir, İcatları, Sözleri

Nikola Tesla Kimdir? Biyografi