içinde

Hammurabi Biyografi

( M.Ö. 1810 – M.Ö. 1750 suları)

Babil Kralı Hammurabi
Hammurabi Kimdir?, Biyografi | Hammurabi Kanunları Nelerdir?

Babil’in hükümdarı Hammurabi en çok Mezopotamya toplumunu düzene sokmakta kullanılmış Hammurabi kanunları olarak bilinen yasaların geliştirilmesiyle bilinir.

Aşağıdaki menüden Hammurabi hakkındaki tüm detaylara hızlıca ulaşabilirsiniz.

Hammurabi Kimdir? | Hammurabi Kanunları Özeti | Hammurabi Kanunları Nelerdir? | Hammurabi Gerçekleri | Antik Mezopotamya | Babil İmparatorluğu | Hammurabi’nin Tarihteki Yeri


Hammurabi Hakkında Kısaca

Adı: Hammurabi (Hammu, Amorite’de “aile” ve Rapi Akadca’da “harika” anlamına gelir.)
Doğum tarihi: Babil (günümüz Irak)
Ölüm tarihi ve yeri: MÖ 1750, Babil
Ünü: Babil İmparatorluğu’nun hükümdarı, Babil Kralı
Onu Özel Kılan Nedir: Hammurabi Kanunları
Çocukları: Samsu-iluna
Ebeveynleri: Sin-Muballit, Amitacum
Kardeşleri: Iltani


Hammurabi Kimdir?

Hammurabi Kimdir?
Babil İmparatorluğu’nun hükümdarı Hammurabi Kimdir?

Hammurabi milattan önce 1810 sularında, günümüz Irak’ı, Babil’de doğdu. Mezopotamya’yı M.Ö.’den itibaren yöneten bir hanedanın beşinci kralı olan Sin-Muballit’in oğluydu. MÖ 1894 – 1595. Ailesi, Suriye’nin kuzeydoğusundaki yarı göçebe bir kabile olan Amorites’e aitti.

Hammurabi adı çeşitli kültürlerden gelmektedir: Hammu, Amorite’de “aile” ve Rapi Akadca’da “harika” anlamına gelir. İkincisi, Babil’de konuşulan dildi.

Amoritler, orta ve güney Mezopotamya ovalarında bulunan Babil’e hükmettiler. Mezopotamya’da birçok kültür bir arada yaşadı ve tarım arazilerini kontrol altına almak için birbirlerine karşı savaştılar.

Hammurabi, dengesiz şehir-eyaletlerinden oluşan yığını antik Mezopotamya ’yı güçlü bir imparatorluğa dönüştürdü. Hammurabi’nin batı toplumuna kalıcı katkısı, en bilindik olanının “Göze göz, dişe diş” olduğu, on iki taşa yazılmış, ayrıca herkesin görmesi için açıkça sergilenmiş bir dizi yasasıdır. Bu yasalar genel olarak Hammurabi Kanunları olarak bilinir.

Hammurabi Kanunları Özeti

Yaklaşık olarak M.Ö. 1771’de Babil İmparatorluğu’nun hükümdarı Hammurabi, filizlenen imparatorluğunu daha iyi yönetebilmek için her şehir-eyalete bir dizi yasa emretti. Bugün Hammurabi Kanunları olarak bilinen 282 yasa, antik zamanlardan kalan en erken ve eksiksiz yazılmış kanuni yasalardır. Yasalar diğer kültürlerde adaleti oluşturmak için model olarak kullanıldı. Ayrıca Toplu Göç Kitabı da dahil, Yahudi yazılarında oluşturulan yasaları etkilediğine inanılıyor. Yasalar ilk başta kocaman, 2.4 metre yüksekliğinde, siyah diotrit monolitine kazılmıştı. M.Ö. 1595’te Babil’in düşüşünden sonra yüzyıllarca kaybolmuştu. Sütun 1901’de Elam şehri Susa’nın harabelerinde tekrardan keşfedildi.

Hammurabi Kanunları sadece bir dizi yasadan oluşmuyor, daha çok belirli davaları, kölelik, borç, ticari düzenlemeler, evlilik, veraset gibi konulara değinen bir seri kararnamelerdir. Çeşitli derecelerdeki suçları öngören, belirli yaralanmalar için tazminat veren, cerrahlar, berberler ve veterinerlerin ücretlerini belirleyen bir sürü yasalar vardı. Aşağıdakiler buna bazı örneklerdir.

Hammurabi Kanunları

  • #18. Eğer köle efendisinin ismini vermezse, onu bulan kişi köleyi saraya getirecek, detaylı soruşturma yapılacak ve köle efendisine geri verilecektir.
  • #48. Eğer birisi borca düştüyse ve fırtına tahıllarını perişan etmişse ya da ekin bozulmuşsa, ya da tahıl su eksikliğinden büyüyememişse; o yıl o kişi alacaklısına tahıl vermek zorunda değildir. Borç tabletini suda yıkar ve o yıl için kira vermez.
  • #50. Eğer işlenmiş bir mısır tarlası ya da işlenmiş bir susam tarlası verdiyse, tarladaki mısır ya da susam tarla sahibine aittir ve parayı tüccara kira olarak geri verilecektir.
  • #161. Eğer bir adam bir kadınla evlenirse ve kadın ona bir oğlan çocuklar doğurursa, sonrasında bu kadın ölürse, babanın annenin çeyizinde hiçbir hakkı olmayacaktır. Çeyiz oğullarına aittir.
  • #196. Eğer bir adam başka bir adamın gözünü çıkarırsa, o adamın gözü çıkarılacaktır.
  • #209. Eğer bir adam özgür doğmuş kadına doğmamış çocuğu düşsün diye vurursa, kayıbı için kadına on şekel ödeyecektir. (Şekel: Altın veya gümüş sikke)
  • #221. Bir doktor bir kırık kemiği ya da bir adamın hastalıklı bir bölümünü iyileştirirse, hasta doktora beş şekel para ödeyecektir.
  • #224. Eğer veteriner hekim bir eşeğe ya da öküze ciddi bir ameliyat yapar ve iyileştirirse, sahibi doktora ücret olarak 1/6 şekel ödeyecektir.

Hammurabi Gerçekleri

Babil Kralı Hammurabi
Babil Kralı Hammurabi

M.Ö. 1792 sularında Hammurabi tahta çıktığında, küçük imparatorluğu Babil, Kiş, Sipar ve Borsippa’dan oluşan şehir-eyaletleriydi. M.Ö. 1750’de hükümdarlığının sonunda, bütün antik Mezopotamya’yı kontrol ediyordu. Babasının ve büyük babasının en büyük hedeflerinden biri, Mezopotamya’da kuzeybatıdan güneybatıya akan Fırat Nehri’nin sularını kontrol etmekti. Nehrin eteğine kurulmuş medeniyetler ağırlıklı olarak, tarımla ve ticaretle uğraşıyorlardı. Düşünce nehrin akışını, akıntının aşağısındaki toplumları kontrol edebilmek için, olabildiğince kaynak yönününe yakın kontrol edebilmekti.

Hükümdarlığının ilk on yıllarında Hammurabi dikkatini tapınakların inşasını, kamu binaları, ve altyapı projeleri de dahil, imparatorluğun içten gelişimine verdi. Hammurabi’den memurlara ve bölgesel valilere yazılı dökümanlar kendisinin neredeyse bütün bölümlerini bizzat gözetleyen yetenekli bir yönetici olduğunu gösteriyordu. İmparatorluğunu daha iyi yönetebilmek için, yasaları ve düzenlemeleri standartlaştırmak için ve evrensel bir adalet anlayışı uygulamak için bir seri kodlar ya da yasalar yayımladı.

Antik Mezopotamya

Bu zaman sırasında, yakınlardaki diğer bazı şehir-eyaletlerin arasında Dicle ve Fırat Nehirlerinin kontorlu için rekabetçi jeopolitik bir sorun ortaya çıktı. Çoğu kez, eyaletler arasında, düşman eyaletleri savuşturmak ya da onlara baskın düzenlemek için kazanç ittifakları ortaya çıkardı. M.Ö. 1765’te bu şehir-eyaletlerden biri, Elam, gizlice Fırat deltasındaki bir imparatorluk olan Larsa ve Babil arasındaki savaşı başlatacak bir komplo kurdu. Komplo meydana çıktığında Hammurabi ve Larsa’nın lideri Rim-Sin bir ittifak kurarak Elam’ı çiğnedi. Sonra Hammurabi hızlı davrandı. Rim-Sin’le olan ittifakı bozdu ve hızlıca Larsa şehirleri Uruk ve İsin’i alarak güneye ilerledi. Bunun üstüne, doğuya doğruldu ve daha sonrasında düşen Larsa’yı çevreleyen Nipur’la Lagash’ı aldı.

Antik Mezopotamya hakkında daha fazla bilgi edinmek için buraya tıklayın.

Babil İmparatorluğu

Hammurabi
Hammurabi(ayakta), kraliyet nişanını Shamash’tan (veya muhtemelen Marduk’tan ) ( Hammurabi’nin kanunlarının dikili taşın üst kısmındaki kabartma ).

Mezopotamya fethini tamamlamak için Hammurabi kuzey ile doğuya döndü. İlk önce gözünü Fırat Nehri’nin üstündeki önemli ve zengin ticaret merkezi olan Mari’ye dikti.

Mari’nin kralı Zimri-Lim’le ittifakını bozdu, sonra M.Ö. 1761’de şehire yürüdü. Hammurabi’nin neden ittifakı bozduğu kesin değil. Bazı bilim insanları su hakları ya da Hammurabi’nin Mari’nin büyük ticari yolların kesişme noktasındaki stratejik konumunu ele geçirmek istemesi üzerine bir çatışma olduğuna inanıyor. Kesin olan, Babil İmparatorluğu’nun büyük zenginlik ve tabii ki de Fırat Nehri’nin kontrolünü kazandığıdır.

Çoğu durumda, bir şehrin fethinden sorna, Babil onu tamir edip imparatorluğa katıyordu. Bilim insanları Hammurabi’nin neden Mari’nin yıkılmasını emrettiğini tartışıyor. Ama bu, basitçe; şehrin zenginliği Babil’e rakipti. Hammurabi Babil’in bütün Mezopotamya’daki en zengin şehir olmasını istediğinden olabilir. Mari’nin düşüşünden hemen sonra, Hammurabi, ikincinin sularına set çekerek, şehri aç bırakarak, Aşur ve Esnunna’yı fethetti. M.Ö. 1755’e kadar Hammurabi antik Mezopotamya’nın çoğunu kontrol ediyordu.

Hammurabi’nin Tarihteki Yeri

Birçok idari dökümanlar Hammurabi Kanunları ’nın elementlerini içerdiğinden, çoğunlukla öngörülü bir hükümdar olarak görülüyordu. Daha yakınlarda, tarihçiler hükümdarlığını tekrardan incelediler. Önceden imparatorluğunun inanıldığı gibi yenilmez olmadığına karar verdiler. Dengesiz zamanlardan sonra bölgeyi stabilize etmiş etkili bir hükümdan olduğu doğru fakat, birçok liderler gibi, Hammurabi kendisini devletin operasyonlarıyla meşgul etti.

Bunun sonucunda, geniş imparatorluğu verimli şekilde yönetecek bürokrasiyi oluşturmadı. M.Ö. 1750’de yaşlı adam, Hammurabi, hastalandı. Hükümdarlık güçlerini oğlu Samsu-Iluna’ya geçirdi. O yıl vefat etti. Babil İmparatorluğu kısa süre içinde çözülmeye başladı. Bölge saldırı altında kaldı ve ele geçirildi. 150 yıl içinde, şehir-eyaletleri istila edilmişti. Babil’in son tutanağı M.Ö. 1595’de Hititliler tarafından yağmalanmıştı.

Beril Foya


Bunlar da ilginizi çekebilir

Mezopotamya – Nerede?, Kültürü, Tarihi ve Mirası Hakkında Her Şey

Sümerler kimdir?, Tarihi, Devleti, Sümer Şehirleri ve Çöküşü

Antik Mezopotamya: Gılgamış Destanı

Asurlular Kimdir?

Dünyayı Değiştiren 9 Antik Sümer Buluşu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GIPHY App Key not set. Please check settings

6 Comments

Yazılım Mühendisi Nasıl Olunur?

Yazılım Mühendisi Nasıl Olunur?

Bilmeniz Gereken 5 Farklı Makine Öğrenme Algoritmaları

Bilmeniz Gereken 5 Farklı Makine Öğrenim Algoritması