içinde ,

Gılgamış Destanı

Gılgamış Destanı – Yazarı kimdir?, Hikayesi ve Hakkında İlginç Gerçekler

Gılgamış Destanı - Yazarı kimdir?, Hikayesi ve Hakkında İlginç Gerçekler
Gılgamış Destanı - Yazarı kimdir?, Hikayesi ve Hakkında İlginç Gerçekler

Gılgamış Destanı, hem Mezopotamya devletleri arasında, hem de Sümer edebiyatının en önemli ve ünlü örneğidir. Gılgamış, Uruk ( Erech ) şehrini yöneten Sümer kralıydı. Destan Yunan Mitolojisi’nden Herkül’e benzer destansı bir kahramanının hikayesini anlatıyor.

Yazarı kimdir?

Nuh Tufanını anlatan 11. çivi yazılı tablet
Tufan Tableti, Gılgamış destanını anlatan 11. çivi yazılı tablet, Ninova, M.Ö. 7. yüzyıl ; British Museum, Londra’da. © Photos.com/Jupiterimages

Hikaye ilk başta M.Ö. 2000 sularında Babilli bir yazar tarafından kaydedilmişti. Fakat hikayenin kendisi Sümer halkını ve mitlerini anlatıyor. Büyük ihtimalle hikaye çok önceden yaratılmıştı ve yazar sadece kendi yorumunu aktarıyordu.

Gılgamış Destanı Hikayesi

Gılgamış Destanı'nın V. Tableti.
Gılgamış Destanı ‘nın V. Tableti. (Smuckola / CC BY-SA 4.0 )

Gılgamış hakkında değişik yorumlar ve şiirler var. İşte hikayelerden yola çıkarak esas olay örgüsünün genel bakışı:

Hikaye dünyadaki en güçlü ve kuvvetli adamı, Uruk kralı Gılgamış’ı, anlatmakla başlıyor. Gılgamış yarı insan, yarı tanrı. Savaşta her düşmanı yenebilirdi ve üstelik dağları kaldırabilirdi.

Daha sonra, Gılgamış sıkılıyor ve Uruk halkına kötü davranmaya başlıyor. Tanrılar bunu görüyor ve Gılgamış’ın meydan okumaya ihtiyacı olduğuna karar veriyor.

Enkidu isimli yabani biri ile ona rakip gönderiyorlar. Enkidu ve Gılgamış savaşıyor ama ikisi de birbirini yenemiyor. En sonunda savaşmayı bırakıyorlar ve birbirlerine saygı duyduklarının farkına vararak en yakın arkadaş oluyorlar.

Gılgamış ve Enkidu beraber bir maceraya çıkmaya karar veriyorlar. Dehşet verici canavar Humbaba ile savaşma umutlarıyla Sedir Ormanı’na yolculuk ediyorlar. İlk başta Humbaba’yı görmüyorlar, fakat sedir ağaçlarını kesmeye başladıklarında Humbaba beliriyor.

Gılgamış, Humbaba’yı kapana kıstırmak için büyük rüzgarları çağırıyor ve onu öldürüyor. Sonrasında, bir miktar sedir ağacını kesiyorlar ve değerli kütükleri Uruk’a götürüyorlar.

Gılgamış ve Lamassu Heykeli
Gılgamış ve Lamassu (Lamassu, sanatta insan kafasına sahip kanatlı boğa ya da aslan şeklinde karışık olarak betimlenmiştir. İnsan kafalı kanatlı hayvan motifi )

Hikayenin sonralarında, iki kahraman başka bir canavarı, Cennet’in Boğası’nı, öldürüyor. Fakat, tanrılar sinirleniyor ve birisinin ölmesi gerektiğine karar veriyor. Enkidu’yu seçiyorlar ve kısa süre sonra Enkidu ölüyor.

Enkidu’nun ölümünden sonra Gılgamış çok üzülüyor. Ayrıca kendisi de günün birinde ölmekten endişeleniyor ve sonsuz yaşamın sırrını aramaya karar veriyor. Bir sürü maceralara çıkıyor. Daha öncesinde dünyayı büyük tufandan kurtaran Utnapiştim ile karşılaşıyor. Nihayetinde, Gılgamış hiçbir insanın ölümden kaçamayacağını öğreniyor. (Utnapiştim, Gılgamış Destanı ‘na göre Sümer şehir devleti Şuruppak’ın kralı. )

Gılgamış Destanı Hakkında İlginç Gerçekler

  • Kayıt edildiği zaman, Babillilerin dili olan Akad dilinde yazılmıştı.
  • Hikaye ilk önce 1872’de arkeolog George Smith tarafından çevirilmişti.
  • Gılgamış’ın hikayesini anlatan birçok tablet, antik kent Nineveh’teki ünlü Asur kütüphanelerinden kurtarılmıştır.
  • Gılgamış’ın annesi tanrıça Ninsun’du. Güzelliğini Güneş Tanrısı Shamash’tan ve cesaretini Fırtına Tanrısı Adad’dan aldığı söyleniyor.

Beril Foya


Antik Mezopotamya hakkında daha fazla bilgi edinin:

Mezopotamya – Nerede?, Kültürü, Tarihi ve Mirası Hakkında Her Şey

Sümerler kimdir?, Tarihi, Devleti, Sümer Şehirleri ve Çöküşü

Asurlular Kimdir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GIPHY App Key not set. Please check settings

5 Comments

Uzaydaki Güneş Enerjisi Santralleri Enerji İhtiyacımıza Cevap Olabilir.

Marie Curie, kocası Pierre Curie ve kızları Irène

Marie Curie ve Nobel Ödülü Bağımlısı Ailesi Hakkında 5 Gerçek!