içinde ,

IQ Testi Puanları Yükseliyor. İnsanlar Daha Akıllı Mı Yoksa Daha mı Aptal Oluyor?

IQ Testi Puanları Yükseliyor. İnsanlar Daha Akıllı Mı Yoksa Daha mı Aptal Oluyor?

Sosyal medya hesaplarımızı işlevsel kılan algoritmalardan akıllı saatlerimizdeki uyku izleme teknolojisine kadar, dünya hiçbir zaman teknolojik olarak bu kadar ilerleme ve gelişme görünmedi. Bu nedenle, insanların her nesilde daha akıllı olduğunun varsayımını yapmak kolay olur. Ama olay gerçekten böyle mi?  Bu, birçok bilim insanının üzerinde kafa yorduğu bir soru. Özellikle 20. yüzyıl boyunca dünya genelinde IQ testlerindeki ortalama puanın -bilhassa batıda- önemli ölçüde arttığı göz önüne alındığında.

IQ Testi Puanları Yükseliyor. İnsanlar Daha Akıllı Mı Yoksa Daha mı Aptal Oluyor?

Bu artış her on yılda yaklaşık üç IQ puanıydı. Yani bu durumda her zamankinden daha fazla dâhiyle yaşıyoruz. IQ puanlarındaki bu artış ve zeka seviyelerinin zamanla artma eğilimi gibi görünen eğilim, Flynn etkisi olarak bilinir (adını ABD doğumlu eğitimci James Flynn’den almıştır). Bu etkiye sağlık ve beslenmedeki gelişmeler, daha iyi eğitim ve çalışma koşullarının yanı sıra son zamanlarda teknolojiye erişim de katkıda bulundu.

Nitekim, 19. yüzyıldaki sanayileşme, kötü sağlık sonuçları ile erken ölümlere ve büyük, aşırı kalabalık şehirler yarattı. Ancak iyileştirilmiş barınma, sağlık ve ebeveynlik, ücretsiz eğitime daha fazla erişim ve el işçiliğinden entelektüel olarak daha zorlu işlere kademeli ilerleme, birçok kişinin daha uzun ve daha sağlıklı yaşamasına yol açtı.

Araştırmalar, daha zeki insanların genellikle daha uzun yaşadığı “IQ-mortalite gradyanı” olarak bilinen şeyin olduğunu bile öne sürüyor.

Endüstri sonrası gelişimden geçmemiş ülkelerde yapılan araştırmalar, eğitim, barınma ve beslenmeye daha iyi erişimin IQ artışlarına yol açan ana faktör olduğu fikrini de desteklemektedir. Örneğin, Sahra altı Afrika ülkelerinde yapılan bir araştırma, Flynn etkisinin burada henüz etkili olmadığını ortaya çıkardı.

Ya da başka bir deyişle, IQ testi sonuçları büyük ölçüde artmadı çünkü çok sayıda insan için yaşam koşulları önemli ölçüde iyileşmedi.

Ancak hikayenin tamamı bu değil, çünkü son 30 yılda bazı ülkelerde IQ testlerinde performansın düştüğüne dair bazı raporlar var. Öyleyse, batıdaki insanların en yüksek zekaya ulaştığını varsaymak doğru olur mu?

ZEKA SINIRI?

IQ Testi Puanları Yükseliyor. İnsanlar Daha Akıllı Mı Yoksa Daha mı Aptal Oluyor?

Entelektüel zeka veya IQ testleri, akıl yürütmenin ve bilgiyi ve mantığı hızlı bir şekilde kullanma becerisinin bir ölçüsüdür. Testler, bulmacalar aracılığıyla kısa ve uzun süreli hafızayı değerlendirir ve bir kişinin bilgiyi hatırlama yeteneğini test eder.

IQ testi sonuçları bir süredir artarken, “ters Flynn etkisi” öneren araştırmalar, bu yükseliş eğiliminin şimdi yavaşlıyor olabileceğini gösteriyor. Örneğin Norveç’te yapılan bir araştırma, 1975’ten önce doğan erkeklerin birbirini izleyen her on yılda üç puanlık bir kazanımın beklenen pozitif “Flynn etkisini” gösterdiğini buldu.

Ancak 1975’ten sonra doğanlar için IQ’da sürekli bir düşüş vardı. Bu, nesiller arasında yedi puanlık bir fark anlamına geliyor, ortalama IQ’lar yılda yaklaşık 0,2 puan düştü. 2005-2013 yılları arasında İngiltere, İsveç ve Fransa’da yapılan diğer çalışmalar da benzer sonuçlar göstermiştir.

Bu sonuçların açıklanması zordur, ancak okullarda çocuklara öğretilme şeklindeki değişikliklerle bağlantılı olabileceği öne sürülmüştür.

Bu, ciddi edebiyat okumaktan ve ezbere dayalı öğrenmeden -tekrara dayalı bir ezberleme tekniği- daha kolektif bir bilimsel problem çözme yaklaşımına doğru büyük geçişlerin görüldüğü bir zamandı ve bu yaklaşım şu anda batıdaki çoğu çocuğa öğretiliyor.

Bu “öğrenci merkezli” öğretim yöntemleri, artık kişilerarası beceriler ve ekip çalışması ile öğrencilerin başkalarının duygusal anlayışlarını anlamaları için cesaretlendiriliyor. Bu yaklaşımın genel etkisi, daha akıllı ve daha etkili çalışmayı teşvik edebilir, ancak IQ testlerinde gerekli olan bireysel becerilere daha az vurgu yapar. Yani belki bu anlamda, artık IQ testleri yapmakta o kadar iyi değiliz.

Beslenme standartlarında bir düşüşün de rol oynayabileceği öne sürülmüştür. Örneğin Birleşik Krallık’ta birçok insan yeterli beslenme kurallarına uymakta zorlanıyor.

Daha zeki olanların daha az çocuğa sahip olma eğiliminin yanı sıra daha fazla yoksulluk koşullarında büyüyen insanların göçü de olası teoriler olarak öne sürülmüştür.

ÖN YARGILI VE HAKSIZ

IQ Testi Puanları Yükseliyor. İnsanlar Daha Akıllı Mı Yoksa Daha mı Aptal Oluyor?
IQ Testi Puanları Yükseliyor. İnsanlar Daha Akıllı Mı Yoksa Daha mı Aptal Oluyor?

Bir başka husus, son 50 yılda, IQ testlerinin uygunluğu hakkında soruların gündeme getirilmiş olmasıdır. Bazı çeyreklerde önyargılı, haksız ve uygunsuz olarak tanımlanmıştır. Baktığımızda gerçekten de iş ve okul seçimi için IQ testlerinin kullanımı azaldı.

O zaman, bu tür testler için koçluktaki azalma ile bu kullanımdaki bu düşüşün, IQ testleri kullanıldığında daha düşük performansa yol açması muhtemeldir.

Bu nedenle, soruya cevap olarak insanlar daha akıllı hale geliyor demek zor. Ancak kesin olan şey, düşük IQ puanlarının artık insanların artık daha az zeki olduğunun bir işareti olmadığı, daha çok insanların IQ testlerinde daha düşük puan aldığının bir işareti olduğudur.

Ve bu anlamda, azalan bir IQ’nun potansiyel nedenleri bağlam içinde görülmelidir; IQ testlerinin hakim görünümünün değiştiği bir durum.

Zeka hakkında konuşurken ne demek istediğimizin yanı sıra, IQ testlerinin gerçekte neyi ölçtüğünü ve neyi ölçmediğini düşünmek de önemlidir. Örneğin, IQ testleri kişilik, yaratıcılık veya duygusal ve sosyal zeka gibi şeyleri veya hatta bilgeliği ölçmede iyi değildir.

Bunlar, birçoğumuzun yüksek puanlı bir IQ testi sonucuna göre çok daha fazla ödüllendirebileceği özelliklerdir.

Çeviri: Mustafa Kemal KARABULUT

Depresyon, Dünyayı Fiziksel Olarak Görme Şeklimizi Değiştirebiliyor

Depresyon, Dünyayı Fiziksel Olarak Görme Şeklimizi Değiştirebiliyor

Aristoteles ve İkna Sanatı

Aristoteles ve İkna Sanatı