içinde ,

1962’den Beri Sönmeyen Yangın! Önümüzdeki 250 Yıl Daha Yanabilir.

Önümüzdeki 250 Yıl Daha Yanabilir.

1962’den Beri Sönmeyen Yangın!
1962’den Beri Sönmeyen Yangın!

Amerika Birleşik Devletleri’nde 50 yıldır süren ve hala sönmeyen bir yangın bulunmakta. İnanması daha zor olan kısmı ise bu yangın bir 250 yıl daha yanmaya devam edebilir. Pensilvanya’daki Centralia madeninden bahsediyorum. Bu yangın 1962 yılında başlamıştır ve halen devam etmektedir. 1962 yılından beri Centralina madeninde bulunan bir kömür damarı 300 fit (91.44 mt ~) derinliğine kadar yanmakta.

Sekiz mil (12,8 km ~) uzunluğunda olan bu yangın 3700 hektar alanı kaplıyor ve tamamı yer altında. Sebebi tam olarak bilinmese de nasıl başladığına dair bazı iddialar var. En olası iddia ise yanmakta olan atıkların madendeki kömürün alev almasına sebep olduğu ve bunun en sonunda devasa bir yer altı yangınına dönüştüğü yönünde.

1962’den Beri Sönmeyen Yangın!
*Dikkat! – Tehlike! Maden yangını. Bu alanda yürümek ve araba sürmek ciddi yaralanmalara ve ölüme sebep olabilir. Tehlikeli gazlar ve zemin kırılması ihtimali vardır.

1962 yılında Cetralia Belediyesi önceden yapılmış açık kömür madeni* yakınlarındaki çöplüğü temizleme girişiminde bulundu. Belediye bunu bölgedeki yasadışı çöp dökme sorununun önüne geçmek adına önermişti. İronik bir şekilde Pensilvanya eyaleti 1956 yılında açık madenlere yakın atık bölgelerini, yangın tehlikesi sebebiyle düzenleyen bir yasa çıkardı. (*Kömür gibi maddelere ulaşmak icin zemine tünel açmak yerine mevcut yüzey topragını krater boyutlarına gelebilecek seviyede kaldırmak.)

Yasanın ardından Eyaletten bir müfettiş, bir meclis üyesine çöp sahasının duvarlarında ve zemininde delikler oluştuğunu ve çukurun bir tür yanmaz malzemeyle doldurulması gerektiğini bildirdi. Nedendir bilinmez şehir meclisi çukuru yanmayan bir materyal ile doldurmak yerine çöplerden kurtulmak için alanı ateşe vermeye karar verdi. Bu işi yapması için bir ekip işe alındı ve 1962 yılının 17 Mayıs ayında yangın başlamış oldu.

Çevresindeki Bütün Bölgeler Kapatıldı

Ekip yangını aynı gece söndürmeyi başarsa da 29 Mayıs ve 4 Haziran tarihlerinde bölgede alevler görüldü. Bu sefer inşaat makineleri ile çöpü taşımaya çalıştılar böylece daha derinlerde oluşan yangına ulaşıp müdahale edebileceklerdi. Fakat birkaç gün sonra buldukları şey çöplerin altına gizlenmiş 15 fit (3 metre~) genişliğinde bir delikti. Bu deliğin eski maden tünellerine ve kömür damarlarına uzandığı ve bu kömürün alev almış olabileceği tahmin ediliyordu. Bütün bunlar olurken şehir meclisi alana çöp atılmasına izin vermeye devam etti.

İçinden duman tüten delikler test edildiğinde ve karbon monoksit miktarının diğer maden yangınları ile aynı olduğu tespit edildiğinde işler ciddileşti. 9 Ağustos’ta ölümcül olabilecek seviyede karbon monoksit tespit edilince maden ve çevresindeki bütün bölge kapatıldı. Hemen ardından erken bir önlem için yakındaki maden odaları kazıldı, fakat kazı çalışması başladığı sırada içeri dolan oksijen maden damarlarındaki yangını daha da harladı. En sonunda bütün çalışmalar durdurulmak zorunda kaldı çünkü müdahale projesi için ayrılan bütçe bitmişti ve bu iş için tutulan ekip yayılan ve derinleşen yangına yetişemiyordu.

1962’den Beri Sönmeyen Yangın!

İkinci söndürme girişimi 1962’nin kasım ayında yapıldı. Bu girişim madeni doldurmayı ve ateşin henüz ulaşmadığı maden girişlerinden içeride yanan kömürün üzerine parçalanmış kaya karışımı döküp su pompalamayı ön görüyordu. Mart 1963 de bu projenin de bütçesi tükendi ve yaklaşmakta olan soğuk karlı kış bölgeyi doldurma girişimlerini büyük ölçüde engelledi. Bu arada 1963 yılı geldiğinde yangın başladığı düşünülen bölgeden 700 fit (213 metre~) uzağa sıçramıştı bile.

Halk problemin boyutunu 1979’a kadar fark etmedi. 1981’e gelindiğinde, 12 yaşındaki Todd Domboski’nin arka bahçesinde açılan 4 fit (1,2 metre~) genişliğinde 150 fit (45 metre~) derinliğindeki çukura düşmesi ile herkesin aklı başına geldi. Şans eseri çukurun sadece birkaç metre derinlikte olan kısmına düsen Todd kuzeni tarafından kurtarıldı. Bu çukurda yapılan ölçümler sonucu buharda, ölümcül olabilecek boyutta karbon monoksite rastlandı. Centralia kasabasının çok ciddi hatta ölümcül bir problem vardı.

Önümüzdeki 250 Yıl Daha Yanabilir

1962’den Beri Sönmeyen Yangın!
Centralia ya giden yoldaki barikat Lyndi & Jason/flickr

1984 yılında ABD senatosu Centralia sakinlerinin taşınması için 42 milyon dolarlık bir bütçe ayırdı. Birçok şehir sakini taşındı ama bazıları kalmayı seçti. 1992 yılında Pensilvanya valisi bütün binalara el koymak için kamulaştırma yetkisini kullandı. Bunu istemeyen bina sakinleri hukuksal bir savaş verselerde, kaybettiler. Amerikan Posta Servisi 2002 yılında Centralia’nın posta kodunu iptal etti.

Temyiz mahkemesini kaybeden son şehir sakini de 2012 yılında şehirden ayrılması yönünde bir emir aldı. 2013 yılında kamulaştırmaya kadar sadece yedi kişinin bölgede yaşamasına izin verildi. Bu yedi kişi 1980 yılındaki 2761 kişilik nüfustan geri kalanlardı. Fakat Centralia maden yangınından etkilenen tek bölge değildi. Yakınlardaki Byrnesville kasabası da boşaltılıp yıkılmalıydı.

1962’den Beri Sönmeyen Yangın!
Üzerinde iptal edilen posta kodu ile terkedilmiş bir bank Douglas Muth/flickr

Yer altında bulunan geniş kömür damarları ve tünelleri takip eden Centralia madeninin önümüzdeki 250 yıl daha yanmasına yetecek kadar kömür barındırdığına inanılıyor. Yangının merkezindeki sıcaklık 1000 Fahrenayt dan (537.78 °C) fazla ve ölümcül oranda karbon monoksit ve diğer zehirli gazları barındırıyor. Bütün tehlikeler ve ölümcül dumana rağmen Cetralia turistlerin odağı bir şehir olmaya günümüzde devam ediyor. Buraya akın eden insanlar hayalet bir şehri ve durdurulamayan bir yangını görmeye geliyor.

Arda Küçük


İlginizi çekebilir: Afrika Kadınlarının Kalçaları Avrupa’nın Eğlencesi İçin İstismar Edildi

İlginizi çekebilir: Kadın Bekaret Kemeri ‘nin İğrenç Tarihi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

GIPHY App Key not set. Please check settings

3 Comments

Akıllı Telefonların Yerini Ne Alacak?

Akıllı Telefonların Yerini Ne Alacak?

WiFi 'yi İcat Eden Güzel Oyuncu Hedy Lamarr

WiFi ‘yi İcat Eden Güzel Oyuncu ve Dünyayı Değiştiren Gözden Kaçan İcadı.