içinde

Arşimet Kimdir? Buluşları Nelerdir? Arşimet Hakkında Her Şey

Arşimet
Arşimet

Arşimet, tartışmasız dünyanın en büyük bilim insanıydı. Kesinlikle klasik çağın en büyük bilim insanıydı. Bir matematikçi, fizikçi, astronom, mühendis, mucit ve silah tasarımcısıydı. Göreceğimiz gibi, hem zamanının hem de zamanının çok ilerisinde düşünen bir adamdı. Arşimet, yaklaşık MÖ 287’de Sicilya adasındaki Yunan şehir devleti Syracuse’da doğdu. Babası Phidias bir astronomdu. Arşimet aynı zamanda Syracuse Kralı Hiero II ile de akraba olabilir.

Sanatçıların Arşimet fikirleri. Gerçekte neye benzediğini bilmiyoruz.
Sanatçıların Arşimet fikirleri. Gerçekte neye benzediğini bilmiyoruz.

Arşimet’in En Büyük Başarıları

MÖ 3. Yüzyılda Arşimet:

  • Mekanik ve hidrostatik bilimlerini icat etti.
  • Ağır nesneleri küçük kuvvetler kullanarak hareket ettirmemize izin veren kaldıraç ve makaraların kanunlarını keşfetti.
  • Fiziğin en temel kavramlarından biri olan ağırlık merkezi kavramını icat etti.
  • Pi’yi bilinen en kesin değere göre hesapladı. Pi için üst sınırı 22⁄7 kesri idi. Bu değer, 20. yüzyılın sonlarında, elektronik hesap makineleri sonunda dinlenmeye bırakılana kadar hala kullanılıyordu.
  • Bir kürenin hacmi ve yüzey alanı formüllerini keşfetti ve matematiksel olarak kanıtladı.
  • Daha önce düşünüldüğünden daha büyük sayıları yazmak için üslerin nasıl kullanılabileceğini gösterdi.
  • Üs olarak yazılan sayıları çarpmak için üslerin toplanması gerektiğini kanıtladı.
  • 18 yüzyıl sonra keşiflerini tekrarlamaya çalışan çileden çıkmış matematikçiler Arşimet’in sonuçlarını nasıl elde ettiğini anlayamadılar.
  • Galileo Galilei ve Isaac Newton‘a hareketin matematiğini araştırmaları için doğrudan ilham verdi. Arşimet’in hayatta kalan çalışmaları (trajik bir şekilde, çoğu kayboldu) nihayet 1544’te baskıya girdi. Leonardo da Vinci, Arşimet’in el yapımı bazı eserlerini sonunda basılmadan önce görebilecek kadar şanslıydı.
  • Gelişmiş matematiğini fiziksel dünyaya uygulayan dünyanın ilk matematik fizikçilerinden biriydi.
  • Saf matematikteki problemleri çözmek için kaldıraç kanunu gibi fizik derslerini uygulayan ilk kişiydi.
  • Romalıların yıllarca Syracuse’u fethetmesini engelleyen, son derece hassas mancınık gibi savaş makineleri icat etti. Bunu mermi yörüngesinin matematiğini anlayarak yapmış olabilir.
  • Parlak zekasıyla antik dünyada ünlendi. O kadar ünlüydü ki, yaptığı söylenen her şeyin doğru olduğundan emin olamayız. Bunun bir örneği, Arşimet vidası veya koklialar aşağıda tartışılmıştır.
  • Güneş ışınlarını kullanarak saldıran gemileri yakmak için bir ayna sistemi de dahil olmak üzere efsanelere ilham verdi. Kralın altın tacında gümüş olup olmadığını nasıl kanıtlayabileceğini anladıktan sonra banyodan atladı. Sonra Syracuse sokaklarında çıplak koşarak “Buldum” anlamına gelen “Eureka” diye bağırdı.

Başlangıç Günleri ve Yunan Kültürü

Filozofların Yaşamları
Filozofların Yaşamları

Eski Yunanlılar gerçek bilimi yapan ve bilimi kendi iyiliği için takip edecek bir disiplin olarak tanıyan ilk insanlardı. Diğer kültürler bilimsel keşifler yapmış olsalar da, bunlar daha güçlü tapınakların nasıl inşa edileceği veya göklerin ekim yapmak veya evlenmek için ne zaman doğru olacağını tahmin etmek gibi tamamen pratik nedenlerle yapıldı. Bugün, Antik Yunanlıların çalışmalarını mavi gökyüzü bilimsel araştırması olarak tanımlayacağız. Bilgilerine katma zevki için dünyayı araştırdılar. Mantığı ve güzelliği için geometri üzerinde çalıştılar. Democritus, akılda hiçbir pratik amaç olmaksızın, tüm maddenin atom adı verilen küçük parçacıklardan oluştuğunu ve bu atomların daha küçük parçacıklara bölünemeyeceğini ve sürekli hareket halinde ve birbirleriyle çarpıştıklarını öne sürdü. Fikri için mantıklı argümanlar üretti.

Arşimet, bu Yunan bilimsel kültüründe doğdu. The Sand Reckoner adlı çalışmasında bize babasının bir astronom olduğunu anlatır. Arşimet hayatının çoğunu Syracuse’da geçirdi. Genç bir adamken, Büyük İskender’in halefi Ptolemy Lagides’in dünyanın en büyük kütüphanesini inşa ettiği Mısır’ın İskenderiye kentinde vakit geçirdi. Toplantı odaları ve konferans salonlarıyla İskenderiye Kütüphanesi, antik dünyadaki bilim insanlarının odak noktası haline gelmişti.

Arşimet’in bazı çalışmaları, Syracuse’dan arkadaşı Eratosthenes’e gönderdiği mektupların kopyalarında korunmaktadır. Eratosthenes İskenderiye Kütüphanesi’nden sorumluydu ve kendisi de sıradan bir bilim insanı değildi. Gezegenimizin boyutunu doğru bir şekilde hesaplayan ilk kişiydi.

Arşimet’in arkadaşı Eratosthenes'in İskenderiye Kütüphanesi’nde ders verirken bir sanatçının görüşü.
Arşimet’in arkadaşı Eratosthenes’in İskenderiye Kütüphanesi’nde ders verirken bir sanatçının görüşü.

Tabii ki, kütüphanedeki kitaplar, burada gösterilen kodeks stilinden ziyade parşömenler olurdu. Antik Yunanistan’ın bilimsel kültürüne dalmış Arşimet, dünyamızın bildiği en iyi beyinlerden birine dönüştü. O, zamanının Einstein‘ıydı ya da Einstein’ın zamanının Arşimet olduğunu söylemeliyiz.

Sinir Bozucu Bir Matematikçi Geleceğe Doğru Merakı Tutuşturuyor

Arşimet’in zamanından iki bin yıl sonra, Rönesans ve 1600’ler sırasında matematikçiler onun çalışmalarına yeniden baktı. Arşimet’in sonuçlarının doğru olduğunu biliyorlardı. Ancak büyük adamın onları nasıl bulduğunu çözemediler. Arşimet çok sinir bozucuydu. Çünkü ipuçları verdi, ancak tüm yöntemlerini açıklamadı. Onlara problemlerin doğru cevabını söyler, sonra problemleri kendilerinin çözüp çözemeyeceklerine bakardı.

Gerçek Hayat Indiana Jones Tarzı Keşfi

Arşimet’in matematiğinin gizemi, Profesör Johan Heiberg’in Türkiye’nin İstanbul şehrinde bir kitap keşfettiği 1906 yılına kadar çözülemedi. Kitap, Konstantinopolis’in Roma İmparatorluğu’nun son karakolu olduğu 13. yüzyılda yazılmış bir Hıristiyan dua kitabıydı. Konstantinopolis’in surları içinde Antik Yunan’ın birçok büyük eseri saklandı. Heiberg’in bulduğu kitap artık “Arşimet Palimpsest” olarak adlandırılıyor. Heiberg, kitabın dualarının matematiğin üzerine yazılmış olduğunu keşfetti. Duaları yazan keşiş, orijinal matematiksel çalışmayı kaldırmaya çalışmıştı. Sadece zayıf izleri kalmıştı. Matematiğin izlerinin aslında çok önemli bir keşif olan Arşimet’in çalışmalarının kopyaları olduğu ortaya çıktı. Arşimet metni 10. yüzyılda kopyalanmıştı.

Walters Müzesi'nin izniyle, Arşimet Palimpsest'ten bir sayfanın sahte renkli görünümü, kurtarılan matematiklerin bir kısmını gösteriyor.
Walters Müzesi’nin izniyle, Arşimet Palimpsest’ten bir sayfanın sahte renkli görünümü, kurtarılan matematiklerin bir kısmını gösteriyor.

Arşimet Ortaya Çıktı

Kitap, yüzyıllardır kayıp olan Yöntem de dahil olmak üzere Arşimet’ten yedi inceleme içeriyordu. Arşimet matematiği nasıl yaptığını ortaya çıkarmak için Metod’u yazmıştı. İskenderiye Kütüphanesi’ne konması için Eratosthenes’e gönderdi. Arşimet şunu yazdı:

“Keşfedemediğimiz teoremleri bulmak için Yöntem’i kullanabilecek bazı güncel ve gelecek nesillerin olacağını tahmin ediyorum.”

Ve böylece Yöntem’i okuyarak, yirminci yüzyıl matematikçileri Arşimet’in zamanının ne kadar ilerisinde olduğunu ve problemleri çözmek için kullandığı teknikleri öğrendi. Serileri özetledi. Saf matematikte yeni teoremler keşfetmek için fizikteki keşiflerini kullandı. Kaldıraç yasası ve ağırlık merkezlerinin nasıl bulunacağı ve sonsuz küçükleri, herhangi birinin 1.800 yıl boyunca elde edebileceği kadar, integral hesaba yakın iş yapmak için kullandı.

Arşimet’in Ünlü Keşifleri ve Buluşları

Arşimet Vidası

Su Vidası
Su Vidası

Su vidası, boş bir tüp içindeki tirbuşon gibidir. Bir nehirden, gölden veya kuyudan su çekebilir. Oxford Üniversitesi’nden Stephanie Dalley, Mezopotamya’daki (Irak) Ninova şehrinde bahçeleri sulayan bir su vidası gibi seslerin nasıl olduğunu anlatan Rakipsiz Saray (The Palace without a Rival) başlıklı Asur çivi yazısı yazılarını keşfetti. Bu bahçelerin aslında bir zamanlar Babil ile ilişkilendirilen ünlü Asma Bahçeler olduğuna inanıyor. Yunan kültüründe buluşlar mucide atfedilirken, Mezopotamya kültürlerinde mucitler isimsiz kaldılar ya da icatları işin bedelini ödeyen krala atfedildi.

Arşimet’in adının su vidasıyla bağlantılı olması mümkündür. Çünkü cihaz, Ninova’nın Babilliler tarafından fethedilmesinden sonra unutuldu. Arşimet onu sıfırdan icat etti veya cihaz, MÖ 680’de Asur egemenliğinde olan Mısır’a ulaşmış olabilir. Arşimet, Mısır’ın Yunan yönetimi altındayken, dört yüzyıl sonra orada çalıştığını görmüş olabilir veya su vidasını büyük ölçüde geliştirerek onu bugün bildiğimiz, Ninova’da olduğu gibi zincirler üzerinde taşıyan bir grup tarafından döndürülen cihaz yerine bugün bildiğimiz bir kişi tarafından döndürülebilen kullanıcı dostu, dişli bir cihaz haline getirmesi mümkün veya Arşimet’in antik çağın en büyük dehası olmasından daha fazla sebep yok.

Altın Tacın Hikayesi

Kral II. Hiero, bir zanaatkara taç yapması için ağırlıklı miktarda altın verdi. Geri aldığı taç aynı ağırlığa sahipti ama Kral Hiero şüpheliydi. Zanaatkarın bir miktar altın çaldığını ve yerine gümüş ile değiştirdiğini düşündü. Emin olamayınca Arşimet’i çağırdı ve sorunu ona açıkladı. Arşimet, altının gümüşten daha yoğun olduğunu biliyordu. Bu nedenle bir santimetrelik bir altın küpün ağırlığı bir santimetrelik gümüş küpünden daha ağır olurdu. Sorun, tacın düzensiz şekilli olmasıydı, bu yüzden ağırlığı bilinmesine rağmen hacmi bilinmiyordu.

Arşimet’in, bir fincandaki su seviyesinin, örneğin içine bir kilogram altın batırarak ve bunu bir kilogram gümüşle karşılaştırarak ne kadar yükseltildiğini ölçtüğüne inanılıyor. Bu ölçümü modern ekipman kullanarak yaparsak, 1 kg altının su seviyesini 51,8 ml ve 1 kg gümüşü 95,3 ml artıracağını bulabilirdik. Öyleyse, Kral Hiero’nun tacı 1 kg ağırlığındaysa ve su seviyesini 52 ml kadar yükselttiyse, taç saf altın olacaktır. Su seviyesi bundan daha fazla artarsa, altının bir kısmı gümüşle değiştirilmiştir. Arşimet, tacın altın ve gümüş karışımı olduğunu keşfetti. Bu Kral Hiero için kötü bir haberdi ve zanaatkar için daha da kötü bir haberdi!

Arşimet’in banyo yaparken bu sorunu nasıl çözeceğine dair bir fikre sahip olması, su seviyesinin alçalıp yükselirken hareket ettiğini fark etmesi gerekiyordu. O kadar heyecanlıydı ki, Syracuse sokaklarında çıplak koşup “Eureka” (Buldum) diye bağırdı. Görünüşe göre binlerce yıl önce bile bilim adamları biraz deli olmakla ünlüydü!

Pi’nin Hesaplanması

π, herhangi bir dairenin çevresini çapına böldüğünüzde elde ettiğiniz sayıdır. Bir dairenin alanını veya çevresini hesaplamak için π bilmeniz gerekir. Arşimet; silindirler, küreler ve koniler gibi eğimli katıların matematiksel özelliklerini hesaplamakla yoğun bir şekilde ilgileniyordu. Bunu yapmak için π hakkında daha fazla şey öğrenmek istedi. Artık π’nin irrasyonel bir sayı olduğunu biliyoruz: 3.14159265358979… ondalık noktadan sonraki sayılar örüntüyü takip etmez ve asla bitmez, bu nedenle kesin bir değer asla bulunamaz. Arşimet bir çemberin çevresinin 2 × π × r’ye eşit olduğunu biliyordu, burada r çemberin yarıçapıdır.

"<yoastmark

Arşimet, yarıçapı bilinen bir çemberin çevresini nasıl hesapladığı ve dolayısıyla h buldu. Yöntemine, yaklaşık bir yüzyıl önce Arşimet’in kahramanlarından biri olan Cnidus’lu Eudoxus tarafından titizlikle geliştirilen “tükenme yöntemi” deniyor. Arşimet bir daire hayal etti ve zihninde, üçgenin her noktası daireye değecek şekilde içine bir eşkenar üçgen çizdi. Çemberin dışına, her iki tarafı daireye değecek şekilde başka bir eşkenar üçgen çizdi. Arşimet, üçgenlerle çevrili bir dairenin zihinsel bir görüntüsünü çizdi.

"<yoastmark

Her üçgenin çevresini kolayca hesaplayabiliyordu. Bu nedenle çemberin çevresinin iç üçgenden daha büyük ve dış üçgenden daha küçük olduğunu biliyordu. Daha sonra, önceki çokgenin iki katı kenar sayısına sahip bir çokgenin çevresini hesaplamak için tasarladığı bir formül kullanarak, hesaplamasını, bu kez içinde düzenli bir altıgen ve dışında da düzenli bir altıgen olan bir daire için tekrarladı. Altıgenler çemberi üçgenlerden daha yakın çevreledi ve çevreleri çemberin gerçek çevresine daha yakındı. Arşimet, düzenli altıgenlerle sınırlanmış bir dairenin zihinsel bir görüntüsünü çizdi. Bu şekilde Arşimet, çemberin maksimum ve minimum çevresi için sınırları sıkılaştırdı.

Daha sonra, 12 kenarlı iki normal çokgen, ardından iki 24 kenarlı normal çokgen ve ardından iki adet 48 kenarlı normal çokgen arasında bir daire hayal etti. Son olarak; Arşimet, çemberinin içindeki 96 kenarlı düzgün bir çokgenin ve çemberinin dışındaki 96 kenarlı düzgün bir çokgenin çevresini hesapladı. 96 kenarlı normal bir çokgen, yüksek büyütmeyle yakınlaştırmadığınız sürece daireyle aynı görünür.

Bu bir çokgen mi yoksa daire mi?
Bu bir çokgen mi yoksa daire mi?

Yukarıdaki 90 kenarlı bir çokgendir. Hesaplaması için kullanılan 96 kenarlı poligon Arşimet’ten daha az kenarı vardır. 96 kenarlı çokgeni kullanarak Arşimet, π’nin 25344⁄8069 fraksiyonundan daha büyük ve 29376⁄9347 fraksiyonundan daha küçük olduğunu buldu. Genel olarak dünya için, bu sayıları basitleştirdi. π’nin 310-71’den büyük ve 31⁄7’den küçük olduğunu söylemek için çok az bir kesinlik kaybı yaşadı.

Arşimet’in en iyi üst ve alt sınırlarının π için ortalamasını alırsak, bunu 3,141868115 ile dokuz ondalık basamak arasında buluruz. Arşimet’in değeri π, hesap makinenizdeki değerden 10.000’de 1’den az farklılık gösterir. Aslında, Arşimet’in 31⁄7’lik π değeri (bu genellikle 22⁄7 olarak yazılır), dijital çağımızda zarif bir emekliliğe girene kadar yoğun bir şekilde kullanıldı. Arşimet’in aslında hesaplamaları için ölçüm yapmadığını unutmayın. Asla yeterince kesin olamazlardı. Her durumda yer alan alanları hesaplamak için saf zihin gücünü kullandı.

Bir Kürenin Hacminin Hesaplanması

Arşimet, bir kürenin hacmine ilişkin kanıtını en büyük kişisel başarısı olarak gördü. Çalışmaları, modern kalkülüs ile benzerliği nedeniyle dikkat çekicidir. Arşimet, kanıtının mezar taşında hatırlanması gerektiğine dair talimat verdi.

Arşimet En Büyük Keşfini Yapıyor

Canavar Numarası

Arşimet’in Canavar Sayısı’nı nasıl icat ettiğini okuyun, bu sayı o kadar büyük ki görünür evren onu tam olarak yazmak için yeterince büyük değil. Ve tüm bunları, bir kumsalda kaç tane kum tanesi olduğunu hesaplamanın imkansız olduğunu söyleyen insanlardan bıktığı için yaptı.

Ölüm ve Miras

Arşimet, MÖ 212 yılında Siraküza’nın fethi sırasında bir Romalı asker tarafından öldürüldü. Silindirin içine küre oyulmuş bir mezara gömüldü. Bu onun dileğiydi, çünkü en büyük başarısının bir kürenin hacmi için formül bulmak olduğuna inanıyordu. Yıllar sonra, Sicilya’nın Roma Valisi Cicero, Arşimet’in mezarını aramaya başladı. Temizlenmesini emrettiği yabani otlar ve çalılarla büyümüş olduğunu gördü. Bugün Arşimet’in mezarının nerede olduğunu bilmiyoruz. Muhtemelen sonsuza kadar kayboldu. Çalışmalarının çoğu da sonsuza dek kayboldu. Ancak bu konuda bildiklerimiz bizi başarılarına hayran bırakıyor. Arşimet’in ölümünden 300 yıldan fazla bir süre sonra Yunan tarihçi Plutarch onun hakkında şunları söyledi:

“Bütün sevgisini ve hırsını, hayatın kaba ihtiyaçlarına atıfta bulunulamayacak saf spekülasyonlara yerleştirdi.”

Arşimet harika bir pratik bilim insanıydı. Ancak her şeyden önce, mavi gökyüzü araştırması yürütmek için Yunan ahlakına uygun yaşadı. Pratik problemleri çözmek için değil, matematiğin kendisi için matematik problemleri üzerinde çalıştı. Yeterince tuhaf bir şekilde, matematikteki tüm keşifleri nihayetinde hem pratik hem de matematiksel olarak faydalı oldu.

Mezarında silindirin içindeki küreye ek olarak adı da Yunanca yazılmıştır: ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ

Karakter Oyuncularımız

  • Arşimet, Antik Yunanistan’da yaşıyordu. MÖ 287’de doğdu ve MÖ 212’de öldü.
  • Demokritos, Antik Yunanistan’da yaşadı. MÖ 460’da doğdu ve yaklaşık MÖ 370’de öldü.
  • Eratosthenes Antik Yunanistan’da yaşıyordu. MÖ 276’da doğdu ve yaklaşık MÖ 194’te öldü.
  • Cicero, Roma İmparatorluğu’nda yaşadı. 3 Ocak 106’da doğdu ve 7 Aralık MÖ 43’te öldü.
  • Leonardo da Vinci İtalya’da yaşıyordu. 15 Nisan 1452’de doğdu ve 2 Mayıs 1519’da öldü.
  • Galileo Galilei İtalya’da yaşadı. 15 Şubat 1564’te doğdu ve 8 Ocak 1642’de öldü.
  • Isaac Newton İngiltere’de yaşıyordu. 25 Aralık 1642’de doğdu ve 20 Mart 1727’de öldü.
  • Albert Einstein İsviçre, Almanya ve Amerika’da yaşadı. 14 Mart 1879’da doğdu ve 18 Nisan 1955’te öldü.

Feride İrem Yılmaz


Bunlar da ilginizi çekebilir

Mezopotamya – Nerede?, Kültürü, Tarihi ve Mirası Hakkında Her Şey

Mısır’da Altın Bir Dille Gömülü 2,000 Yıllık Mumya Açığa Çıkarıldı

Halide Edib Adıvar Kimdir? Halide Edib Adıvar’ın Biyografisi

Dünyada Dokuz Farklı İnsan Türü Vardı. Artık Bir Tane Var. Geri Kalanları Biz Mi Öldürdük?

Dünyada Dokuz Farklı İnsan Türü Vardı. Artık Bir Tane Var. Geri Kalanları Biz Mi Öldürdük?

Terk Edilme Korkusu

Yetişkinlerde Ayrılık Anksiyetesi (Terk edilme korkusu) Nedir?