içinde

Selçuklular Kimdir, Tarihi Hakkında Detaylı Bilgi

Selçuklu Ordusu

11. yüzyılda güneybatı Asya’yı işgal eden ve sonunda Mezopotamya, Suriye, Filistin ve İran’ın çoğunu içeren bir imparatorluk kuran Oğuz Türk boylarının yönetici askeri ailesi Selçuklular. Onların ilerlemesi, Ortadoğu’daki Türk gücünün başlangıcı oldu.

Türkler’in Orta Asya ve Güneydoğu Rusya’dan 10. yüzyılda gerçekleşen göçleri sırasında, Selçuk adındaki bir şefin önderliğinde bir grup göçebe aşiret Seyhun (Jaxartes) Nehri’nin alt kısımlarına yerleşti ve daha sonra İslamiyet’in Sünni mezhebini benimsedi. Samaniler’in ve daha sonra Gazneli Mahmud’un kontrolündeki toprakların sınır savunma güçlerinde rol oynadılar. Selçuk Bey’in iki torunu Çağrı Bey ve Tuğrul Bey, kendi krallıklarını kazanmak için Pers desteğini aldı. Çağrı Bey; 1063’te Tuğrul Bey’in ölümüyle onun toprakları dahil, Horasan’ın büyük bir bölümü, batı İran ve Mezopotamya’yı kontrolü altına aldı.

Sultan Alparslan ve Melikşah yönetiminde Selçuklu imparatorluğu, Filistin dahil tüm İran, Mezopotamya ve Suriye’yi kapsayacak şekilde genişledi. 1071 yılında Alparslan, büyük bir Bizans ordusunu Malazgirt’te mağlup ederek Bizans imparatoru Romanus IV Diogenes’i ele geçirdi. Türkmen aşiretlerinin Küçük Asya’ya yerleşmelerinin yolu böylece açıldı.

1055’te Tuğrul Bey’in Bağdat’ta Büyevhiler’e karşı kazandığı zafer nedeniyle;

Selçuklular, Sünni halifeliğinde Müslüman birliğini yeniden kuranlar olarak görülmeye başlandı. Alparslan ve Melikşah imparatorluğu Mısır sınırına doğru genişletirken, Selçuklu veziri Niẓamülmülk, her iki hükümdar döneminde de imparatorluğun teşkilatını yönetti. Selçuklu imparatorluğu, hem siyasi hem de dini karakterde, İslam’a güçlü bir miras bıraktı. Selçuklu döneminde; devletin yöneticilerine ve din bilginlerine tek tip eğitim verebilecek bir medrese ağı (İslami kolejler) kuruldu. Padişahlar tarafından inşa edilen birçok cami arasında İsfahan Ulu Camiiʿde vardı. Selçuklu İmparatorluğu’nda Pers kültürel özerkliği gelişti.

Selçuklu Ordusu
Selçuklu Ordusu

Selçuklular, hiçbir İslami geleneğe veya kendilerine ait güçlü bir edebiyat mirasına sahip olmadıkları için, Farsça hocalarının kültürel dilini İslam’da benimsemişlerdir. Böylelikle edebi Farsça tüm İran’a yayıldı. Ülkede din bilimi çalışmaları dışında Arapça kayboldu.

Selçuklu imparatorluğu, 1092’de vezir Niẓamülmülk’ün öldürülmesinden sorumlu olduğu düşünülen bir Şii mezhebi olan Nizarîlerin yükselişini engelleyemedi. Daha da önemlisi, Selçuklular‘ın, vilayetleri ölen bir hükümdarın oğulları arasında bölme ve böylece sayısız bağımsız ve istikrarsız beylikler yaratma pratiği imparatorluğun altını oydu. Bunu fetret dönemi mücadeleleri izledi. İran Selçuklular ‘ının sonuncusu 1194’te savaş alanında öldü. 1200’de Selçuklu hakimiyeti, Anadolu dışında her yerde sona erdi.

Alparslan’ın Malazgirt’te 1071’deki zaferi;

Bizans sınırını Oğuz aşiretlerine açmış ve kısa süre sonra, Bizans’ın yerel mücadelelerinde paralı askerler olarak yerleşmişlerdir. Konstantinopolis (şimdi İstanbul) tahtı için yarışan rakip Bizans generalleri tarafından istihdam edilmeleri onlara artan bir etki kazandırdı. Yavaş yavaş Bizans imparatorunun müttefikleri olarak Anadolu’nun kontrolünü ele geçirdiler. 1097’de Haçlılar tarafından Anadolu’nun içlerine sürüldü; Batıda Bizans Rumları ile doğuda Suriye’deki Haçlı devletleri arasında kalan Selçuklu Türkleri, Anadolu topraklarını Anadolu Selçuklu Devleti olarak şekillendirdiler. Nüfusu Hristiyanlar, Ermeniler, Rumlar, Suriyeliler ve İranlı Müslümanları içermesine rağmen, Rum, çağdaşları tarafından “Türkiye” olarak kabul edildi. Irklara ve dinlere karşı hoşgörünün düzen ve istikrara katkıda bulunduğu krallıkta ticaret, tarım ve sanat gelişti.

Anadolu Selçuklu Sultanlığı
Anadolu Selçuklu Sultanlığı

İran’ın Harzemşah hanedanına karşı; 1230’da Anadolu Selçuklu sultanı Alaaddin Keykubat tarafından başlatılan bir savaş, nihayetinde Anadolu Selçuklu gücünün parçalanmasına yol açtı. Harezm tampon devletinin kaybedilmesi, işgalci Moğolların Türkiye’nin doğu sınırlarına ulaştıklarında Selçuklular’ın onları geri alamayacağı anlamına geliyordu. 1243’teki Köse Dağ Savaşı’nda Selçuklu hakimiyeti sonsuza dek kaybedildi. Bazı Türkmen emirleri uzak dağlık bölgelerde kendilerine ait küçük beylikler kursa da, Selçuklu saltanatı bir süre Moğol eyaleti olarak devam etti. Selçuklu hanedanı nihayet 14. yüzyılın başlarında öldü.

Mustafa S. Alaca


Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizans İmparatorluğu Tarihi ve Yaşananlar Hakkında Her Şey

Roma İmparatorluğu Tarihi ve Mirası

2,500 Yıllık Yunan Aşk Tanrıçası Tapınağı Türkiye’de Ortaya Çıkarıldı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GIPHY App Key not set. Please check settings

Elon Musk

Elon Musk, Çin’in Casusluk Endişelerine Yanıt Verdi: Bize Güvenin, Biz De TikTok Gibiyiz

ilaçlar

Tüm Zamanların En Etkili 5 Psikiyatrik İlacı