içinde

Edgar Allan Poe Kimdir?, Hayatı ve Esrarengiz Ölümü

Amerikalı şair, yazar, editör ve edebiyat eleştirmeni. (1809 – 1849)

Edgar Allan Poe Kimdir?
Bu görüntü, Mathew Brady tarafından gerilim ustası Edgar Allan Poe 'nun (1809-1849) bir stüdyo portresinden. HOWSTUFFWORKS / CORBİS / GETTY IMAGES

Edgar Allan Poe, Amerikalı yazar, şair, edebiyat eleştirmenidir. Genellikle şiirleri ve kısa öyküleri ile tanınmaktadır. Eserlerinde ürkütücü, acı verici, ölüm ve ölümün detayları ile bilinir. Hem ABD’de, hem de Amerikan edebiyatında Romantizm akımının önemli bir figürüdür.

Aşağıdaki menüye tıklayarak Edgar Allan Poe hakkındaki tüm detaylara hızlıca ulaşabilirsiniz.

Edgar Allan Poe Kimdir?

Poe’nun Çocukluk Dönemi

Yazar ve Eleştirmen olarak Poe

Tanınmış Eserleri

Gizemli Ölümü

Mirası


Kısaca Edgar Allan Poe

Adı: Edgar Allan Poe
Doğum tarihi: 19 Ocak 1809, Boston, Massachusetts, ABD
Ölüm tarihi ve yeri: 7 Ekim 1849, Church Home & Hospital, Baltimore, Maryland, ABD
Şiirleri: Kuzgun, Annabel Lee, Alone, Çanlar, A Dream Within A Dream, Lenore, Uyuyan, Eldorado, Tamerlane.
Filmler: Kuzgun, Eliza Graves, House of Usher, Kızıl Ölümün Maskesi, Dehşet Saati, Korkunç Masallar Kahramanı, Şeytanın Kurbanları, Gammaz Yürek, Ölmeden Gömülenler, An Evening of Edgar Allan Poe
Ebeveynleri: John Allan ve eşi Francis


Edgar Allan Poe Kimdir?

Edgar Allan Poe Kimdir?, Hayatı ve Esrarengiz Ölümü
Edgar Allan Poe Kimdir?, Hayatı ve Esrarengiz Ölümü. Kredi: Photo Illustration by The Daily Beast

Edgar Allan Poe ’yu ister kısa öyküleriyle ister şiirleriyle tanımış olun, sadece adından bahsetmek bile ürkütücü bir his uyandırmak için yeterlidir. Bu Amerikalı yazar, dedektif öyküsünü icat etmekle, bilim kurguya öncülük etmekle ve tabii ki karanlık kurguda devrim yapmakla tanınmaktadır. O kadar hayranlık uyandırmıştır ki, üç müzeye konu olmuştur. Bunlar;

  • Richmond Virginia’daki Edgar Allan Poe Müzesi;
  • Baltimore Maryland’daki Edgar Allan Poe Evi ve Müzesi;
  • Philadelphia’daki Edgar Allan Poe Ulusal Tarihi Sit Alanı.

Yazarın pek çok hayranı, Baltimore’daki Westminster Hall And Burying Ground’daki mezarını ziyaret etmekten de keyif almaktadır.

Poe, uzun süredir devam eden edebi popülaritesinin yanı sıra, edebiyat eleştirisiyle de aynı derecede tanınıyordu. Ayrıca bir yazar olarak kariyeri başta kaçınılmaz görünse de, kimse ondan şüphelenmezdi.

Poe’nun Çocukluk Dönemi

1809’da Boston’da seyahat eden aktörlerin çocuğu olarak dünyaya gelen Edgar Allan Poe, 3 yaşında yetim kalmıştı. İskoç göçmen, tütün tüccarı John Allan ve eşi Francis, Poe’yu Richmond’a getirdi, onu evlatlık çocukları olarak büyüttüler. Yeni babası Poe’nun kendisi gibi bir işadamı olmasını bekliyordu, ancak çocuğun geleceği ile ilgili başka düşünceleri vardı.

Poe, kendisine yetersiz bir ödenek sağlayan Allan’ın pek desteği olmadan 1826’da Virginia Üniversitesi’nde okumak için evinden ayrıldı. Poe gelirini artırmak için kumar oynamaya başladı. Bu da onu refahtan çok borca yönlendirdi. Allan kayıplarını karşılamayı reddetti ve Poe üniversiteden ayrıldı.

Babasıyla ilişkileri gergin olan Poe, ABD Ordusu’na katıldı. Daha sonra West Point’teki Birleşik Devletler Askeri Akademisi’ne girdi. O zamana kadar yazar olmakta kararlıydı ve büyük ölçüde Lord Byron’dan esinlenen ilk kitabı olan “Timurlenk ve Diğer Şiirler” i yayınladı. Muhtemelen dedikodularda olduğu gibi içki, kavga ve çıplaklık nedeniyle değil, başçavuş rütbesine kadar geldiği iki yıllık hizmetin ardından beş yıllığına yazıldığı ordudan kendi rızasıyla erken ayrılmak istedi.

Belki de askeri kariyerinin son bulması en iyisiydi. Edgar Allan Poe, yazar olması gerektiğini her zaman biliyordu. Ve haklıydı.

Yazar ve Eleştirmen olarak Poe

West Point’ten sonra Edgar Allan Poe, Baltimore’a döndü. Daha sonra kısa öykülerini yayınlamaya başladı. Richmond’da Southern Literary Messenger dergisinde editoryal pozisyon elde eden Poe, yeteneklerine edebi eleştiriyi de ekledi. İncelemeleri eleştirel ve titizliği ile biliniyordu. Ayrıca ona “Tomahawk Adamı” takma adını kazandırdı.

Eleştirmenler bazen işi kendileri yapmaktan çok kibir perspektifinden hareket etmekle suçlansa da Poe farklıydı, diyor Georgia Devlet Üniversitesi’nde İngilizce doçenti olan Paul Voss. O farklıydı çünkü başlı başına bir yazardı. Gerçekten de Poe, Edgar Allan Poe Ulusal Tarihi Sit Alanı’na göre Amerikalı yazarları daha yüksek standartlara yükseltmenin görevi olduğunu düşünüyordu.

Edgar Allan Poe'nun Richmond, Virginia'daki tarihi evi.
Yazar Edgar Allan Poe’nun Richmond, Virginia’daki tarihi evi. 1790’da inşa edilmiş, Richmond’daki en eski evdir.
CAMERİQUE / GETTY IMAGES

Voss, “Profesyonel bir yazar olmanın en önemli noktasında yer alıyordu,” diyor. “O bir zanaatkardı. Zamanını ortaya koyardı.” Poe yazdığı dönemlerde, Amerikan edebiyatı hâlâ emekleme aşamasındaydı. Poe’nun çağdaşları arasında Herman Melville ile Nathaniel Hawthorne yer alırken, Mark Twain, Poe öldüğünde henüz gençti. Bir yazar ve dergi editörü olarak Poe, mesleğini geliştirmek için kampanya yürüttü. Daha iyi ücret ve telif hakkı yasaları için ısrarcı oldu.

27 yaşında ilk kuzeni olan 13 yaşındaki kuzeni Virginia Clemm ile Richmond’da evlendi. Yazmaya devam etti, New York ve Philadelphia’ya taşındı ve maddi olarak mücadele etti. 1845’te “Kuzgun” şiiri onu herkesçe bilinen biri yaptığında durumu düzeldi. Ancak iki yıl sonra, 1847’de Virginia tüberkülozdan öldü. Poe yakında onu mezara kadar takip edecekti.

Tanınmış Eserleri

“Kuzgun” Edgar Allan Poe‘nun en tanınmış ve onu üne kavuşturan eseri olan kısa öyküsü “Amontillado’nun Fıçısı” birçok hayranının favorisi olarak listenin en başında gelir. Voss’un favorisi bu kısa öykü olmuştur. Edebiyatta ironi tekniğini öğretmek için ideal bir hikaye sağladığını ve Westminster’a saatler sonra Poe’nun mezarını ziyaret etmek için en son gizlice girdiğinde yanında getirdiği şeyin bu öykü olduğunu söylüyor.

“Amontillado Fıçısı”, en korkunç şekilde elde edilen tanımlanmamış “bin yaralanma” nın intikam hikayesidir. İroni, okuyucunun aşırı derecede şanssız olduğunu keşfettiği antagonist Fortunato’nun adıyla başlar. Poe’nun birçok eseri gibi bu eser, onu en iyi bilinen Gotik korku yazarlarından biri olarak konumlandıran bir hikayedir.

Edgar Allan Poe Kimdir?
Bu görüntü, Mathew Brady tarafından gerilim ustası Edgar Allan Poe ‘nun (1809-1849) bir stüdyo portresinden. HOWSTUFFWORKS / CORBİS / GETTY IMAGES

Benzer şekilde tüyler ürpertici hikayeleri arasında ölümcül bir anlatıcının olduğu başka bir hikaye olan “Gammaz Yürek“; bir veba ve onu umursamayan bir prens hakkında yazılan “Kızıl Ölümün Maskesi” ve kötü bir fırtına sırasında ürkütücü bir evde geçen klasik bir Gotik masalı olan “Usher Evi’nin Çöküşü” sayılabilir.

“Kuzgun” a ek olarak Poe, “Tentinabülasyon” kelimesinin yansımada en üst düzey ibareyi sunduğu “Çanlar” gibi çok sayıda şiir kaleme aldı. “Çanlar” ile “Annabel Lee“, anlatıcının güzel bir kadını sevmesini ve onu kaybetmesini duygusal bir şekilde anlatan eserleriydi. Ölümünden sonra yayımlandı.

Bir balina avcısının üzerine kurulu olan Poe’nun tek bitmiş romanı “Nantucket’lı Arthur Gordon Pym’in Öyküsü”, Güney denizlerinde süzülen bir gemideki bir isyan ve “korkunç bir katliam” içeriyor. Poe editör iken, “Julius Rodman Dergisi” adlı seri romanının altı bölümünü Burton’un Gentlemen’s Magazine’de yayınladı, ancak yayından ayrıldıktan sonra yazmayı bıraktı. Gizem severler, Arthur Conan Doyle’un Sherlock Holmes’undan yarım yüzyıldan daha fazla bir süre önce yazılmış olan Le Chevalier C. Auguste Dupin için çılgına dönecek.

Poe’nun en büyük eserlerine göz atmaya hazır mısınız?

The Poe Museum web sitesindeki seçkin eserlerle başlayın. Diğer eserleri gibi şimdi de kamu malı olan tamamen ücretsiz çevrimiçi olarak mevcuttur. “Bir yazarı tanımanın en iyi yolu bu,” diyor Voss.

Edgar Allan Poe ‘nun Gizemli Ölümü

Maryland, Baltimore'daki Edgar Allan Poe'nun mezarı.
Maryland, Baltimore’daki Edgar Allan Poe’nun mezarı. MATT SHEEHAN / WASHİNGTON POST / GETTY IMAGES

Virginia’nın ölümünün ardından, Edgar Allan Poe ‘nun alkol tüketiminin artırdığı bildirildi, ancak 1849 yazında eski nişanlısı Sarah Elmira Royster ile yeniden nişanlanmıştı. Ancak evlilik ikilinin kaderinde yoktu. Seyahat ederken Baltimore’da mola veren Poe, beş gün boyunca ortadan kayboldu. Bir barın yakınında, muhtemelen sarhoş, kendisine ait olmayan tuhaf giysiler giymişti. Bilinci gelip gidiyordu, birkaç gün sonra, 40 yaşında iken hastanede öldü.

Alkol zehirlenmesinden epilepsiye ve tüberküloza kadar ölümüyle ilgili birçok teori öne sürüldü. History com sitesine göre, başka bir teori Poe’nun Baltimore’da erkeklere saldıran, uyuşturulan ve gizleyen yozlaşmış politikacıların kurbanı olduğunu öne sürüyor.

Başlangıçta Westminster’da uğursuz bir yerde isimsiz bir mezara gömülen Poe, 1875 “Pennies for Poe” projesiyle ona mezarlığın önünde bir anıt ve yer kazandırmaya yetecek kadar para toplayan Baltimore okul çocukları sayesinde taşındı. Virginia ve annesi Maria Poe Clemm’in yakınında, Amerikan Devrimi ve 1812 Savaşı’ndan kahramanlar arasında yatıyor ve Voss gibi hayranlarını ağırlıyor. Poe Toaster onlarca yıl Poe’nun doğum günü olan 19 Ocak’ta onu ziyaret etti.

Edgar Allan Poe ‘nun Mirası

Edgar Allan Poe ‘nun eserleri, ürkütücü hayranların dışında, onu takip eden edebiyat ve popüler yazı üzerinde kalıcı bir etki yarattı. The Guardian; Arthur Conan Doyle, Peter Straub, Jules Verne ve Jorge Luis Borges’i 19. yüzyıl yazarından etkilenenler arasında listeliyor ve “büyük bir Anglo-Amerikan edebi diyaloğuna dönüşecek şeyin başlangıcını işaret ettiğini” söylüyor. Selüloit gerilim filmlerinin ustası olan Alfred Hitchcock, “Edgar Allan Poe’nun hikayelerini o kadar çok seviyordum ki gerilim filmleri yapmaya başladım.” diye belirtmiştir.

İlginizi çekebilir: Alfred Hitchcock Kimdir?

Ama Voss’a göre o bir yazardan fazlasıydı. “Özgün bir düşünürdü,” diyor Voss. Belki de henüz ona yetişemedik. “Kasvetli ve ürkütücü hikayeleri hala büyülemeye devam ediyor.”

İlginç Bir Bilgi

Kuzgunlar maskotu Poe
Kuzgunlar maskotu Poe

Çoğu yazar bir spor takımının kendisinin anısına isimlendirilmesiyle övünemez, ancak Poe övüldü. Baltimore Ravens NFL takımı, adını memleketlerindeki kahramanın en ünlü şiirine borçludur. Bu yüzden Kuzgunlar maskotu Poe olarak adlandırılır.


Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GIPHY App Key not set. Please check settings

One Comment

Fibromiyalji etkileri ile yaşamak….

Beni Yavaşça Öldürüyor. Fibromiyalji etkileri ile yaşamak….

İnsanlar Görünüşlerinden Ne Kadar Mutlu?

İnsanlar Görünüşlerinden Ne Kadar Mutlu?